El Barberillo de Lavapiés – F.A. Barbieri

Kale giroa, Madrilgo kutsu tradizionala eta pikareska zorrotz eta fina darion zarzuela bat baldin badago, hori da El barberillo de Lavapiés. Erritmo, umore eta asmo txar (zentzu onean) betetako obra bat, Francisco Asenjo Barbieri-k sinatua, zarzuelaren izen handienetako bat eta gaur egun ulertzen dugun generoaren benetako arkitektoa.

1874an estreinatua, El barberillo de Lavapiés-ek XVIII. mendeko Madrilera garamatza, auzo herrikoi batera, non asmamenak polizia baino azkarrago dabilen eta non itxuraz kaltegabea den bizargile bat leporaino sartzen den intriga politikoetan, amodiozko nahaste-borrasteetan eta ezarritako boterearen aurkako konspirazioetan. Bada, Lavapiés-en edozein astearte arruntetan ohikoa dena.

Barbieri-ren musika benetako gozamena da: koru-zenbaki biziak, izaera handiko erromantzak, seguidillak, duo bizkorrak eta lau haizetara antzerkia arnasten duen orkestrazioa. Dena pentsatuta dago ekintzak segundo batez ere behera egin ez dezan. Hemen ez dago betegarririk: zenbaki bakoitzak istorioa bultzatzen du, melodia bakoitzak asmo bat du eta erritmo bakoitzak irribarre egitera (edo bekain bat konplizitatez altxatzera) gonbidatzen du.

Umoreaz haratago, El barberillo de Lavapiés gizarte eta politika kritikaz betetako obra bat ere bada, ironia eta dotoreziaz bildua. Barbieri-k zarzuela bere garaiko ispilu gisa erabiltzen du, baina gaur egun ere funtzionatzen duen hizkuntza batekin, zeren —zintzoak izan gaitezen— boterea, intrigak eta ondo kontatutako nahasteak ez dira inoiz modaz pasatzen.

Ekainaren 26an, San Pedro eta San Martzial-en jai giro betean, zarzuela hau Amaia Kultur Zentrora iritsiko da arratsalde ezberdin, dibertigarri eta gurea eskaintzeko. Hitzordu ezin hobea lirika modu lasaiagoan gozatzeko, musika eta antzerki kalitatea galdu gabe.

El barberillo de Lavapiés ezin hobea da zarzuela maite dutenentzat zein beharrezko solemnitaterik gabe ezagutu nahi dutenentzat. Zeren hona gozatzera, barre egitera eta, ahal bada, antzokitik irtetean kantuzumitzera etortzen gara. Eta kantuzumitu gabe ateratzen bazara… zerbait arraroa gertatu da.