Luis Mariano

Estekak

Kontaktua

Mariano Eusebio González, arte izenez “Luis Mariano”, Irunen jaio zen 1914ko abuztuaren 13an. Bi urte zituela, familia Bordelera joan zen bizitzera, eta han bizi izan zen 1922ra arte, Irunera itzuli zen arte. La Salle ikastetxean ikasi zuen, non gaztetatik marrazteko zuen gaitasuna nabarmendu zen.

22 urte zituen Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, eta Irungo suntsiketa ikusi zuen. Marrazketa zaletasunak bultzatuta, arkitektura ikasketak egin zituen Bordeleko Arte Ederren fakultatean.

Familiaren egoera ekonomiko zailak direla eta, Bordeleko mahats-bilketan parte hartu behar izan zuen, non bere ahotsa entzuten hasi zen. 1941ean, bere ahotsaren zaletuek animatuta, Bordeleko Musika Kontserbatorioan izena eman zuen, non tenor ahots-kordaren hobekuntzan aritu zen. Antzerki ikastaroetan izena eman zuen bere dikzioa hobetzeko, eta diru-sarrerak lortzeko orkestra txikietan eta emanaldi komertzialetan aritu zen. Abesbatzetan maiz parte hartzen zuen, eta horietako batean, Eresoinka abesbatzan, Pepita Embilekin topo egin zuen, Plácido Domingo tenor ezagunaren amarekin.

Bere aukera 1943an iritsi zen, Gaetano Donizettiren “Don Pasquale” opera bufoan Ernestoren papera eman ziotenean Palais de Chatilloten. Kritikak goraipatu egin zuen. Horrela hasi zen bere bizitza amaitu arte iraungo zuen musika-ibilbide distiratsua. Une horretatik aurrera, Mariano Gonzálezek “Luis Mariano” izena hartu zuen arte-munduan, eta izen hori agertzen hasiko zen bere diskoetan.

Bere goranzko ibilbidea ikusgarria izan zen, baina bultzada erabakigarria Francis Lópezen eskutik jaso zuen “La bella de Cádiz” operetan, zeinetan jantzien eta kartelen diseinuak ere egin zituen. “María Luisa” gai nagusia, bere arrebari eskainitakoa, disko-salmentetan arrakasta handia izan zen.

“Luis Mariano” fenomenoa azkar zabaldu zen. 1946 eta 1949 artean zazpi film grabatu zituen eta bigarren opereta bat estreinatu zuen, “Andalucía”, lehenengo Frantzian eta gero Estatu Batuetan eta Kanadan arrakasta handia lortu zuena. Operetaren urrezko aroa zen, eta bertan, guztien gainetik, “Luis Mariano”, “Operetaren Erregea”. Bere ospeak gailurra jo zuen 1951 eta 1952 artean, alde batetik “El Cantor de Méjico” operetarekin eta bestetik “Violetas Imperiales” filmarekin. Zinema ez zen berria berarentzat, film hau bere hamargarren parte-hartzea baitzen, eta gehiago etorriko ziren.

Luis Mariano, artista polifazetikoa, idazle ere izan zen. 1950ean bere lehen nobela idatzi zuen, “Nire bizitzaren kanta”, ondoren “Nire bizitza eta nire maitasunak”,

“Sugarrak”, “Zarevitcha” eta “Zeruko zaldunak” etorri ziren. 1957 eta 1958 artean Frantzia eta Belgika zeharkatu zituen Cirque Pinderrekin, 1958an Parisko Olympian aurkeztu zen arte, non bere karrera eta ospearen behin betiko onespena jaso zuen. 1962 eta 1967 artean “Maitasunerako bisatuak”, “Nire maitasunaren kanta”, “Marco Poloren sekretua” eta “Madrilgo printzea” bezalako operetak etorri ziren. 1969an “La carabela de oro” estreinatu zuen Châteleten.

Bereizgarriak, tituluak eta dominak jaso zituen. Espainian Isabel Katolikoaren Ordena jaso zuen, eta Frantziako Errepublikako Presidenteak Elyseon hartu zuen.

Hartu zuen hepatitis biralak eragina izaten hasi zen, eta 1970eko maiatzean musika-jarduera utzi behar izan zuen. Hainbat ospitaleratze eta gero, 1970eko uztailaren 14ko gauean hil zen. Bere gorpuzkiak, familiako hurbilekoekin batera, Arrangoitzeko hilerrian daude, bere bizilekua finkatu zuen tokian.

Hainbat pertsonak eragin berezia izan zuten Luis Marianoren bizitzan. Lehenik eta behin bere familia, eta bereziki bere ama Gregoria, gehiegizko jabetzailea izan arren, horrek Marianori kalte bat baino gehiago eragin zion arren, beti maitasun neurrigabea adierazi zion. Bere arreba María Luisak ere anaiaren eskuzabaltasuna jaso zuen eta berarentzat eta berari eskaini zion bere izena daraman abesti ezaguna.

Baina agian, Marianorengandik gertuen egon zen pertsona François Lacan izan zen, familian Patxi Lacan bezala ezagutzen zena. Patxi Marianoren bizitzan sartu zen bere gidari pertsonal gisa, baina azkenean bere idazkari, konfidente, anaia eta lagun bihurtu zen. Patxiren bizitza Marianoren bizitzarekin paraleloan joan zen, banandu ezinezko lagun bihurtu arte. Patxi, umezurtza, Marianoren familian kide bat gehiago bezala hartu zuten, Mariano bere ama hil zenean Patxik Françoiserekin ezkondu ondoren osatu zuen familiako kide bat gehiago bihurtu zen bezala. Patxirekin bidaiatzen zuen Sarako bere etxera Frantziako hegoaldean, eta geroago Arrangoitzera, “Marianoko Etxea” villan, Marianok berak diseinatutakoan, finkatzea erabaki zuenean. Marianoren heriotzak kolpe gogorra izan zen Patxirentzat, eta denbora behar izan zuen suspertzeko. Patxi, Marianoren oinordeko eta albazea, Luis Marianoren oroitzapenen zaindari zorrotza izan da eta da, bere argazkiak, jantziak, marrazkiak, kartelak, gutunak… Bere bizitza osoa.

Carmen García Galisteo, Carmen Sevilla, Luis Marianoren maitasun handia izan zen. 1950ean ezagutu zuten elkar, Marianok, Parisko enbaxadoreak lortu zion pasaporteari esker, Espainiara “El sueño de Andalucía” filma grabatzera etorri zenean. Elkarrenganako erakarpena berehalakoa izan zen. Elkarrekin bidaiatu zuten Parisera eta elkarrekin errepikatuko zuten “Violetas Imperiales” eta “La bella de Cádiz” filmetan. Harremana ez zen ezkontzan amaitu Gregoriaren, Marianoren amaren, esku-hartzeagatik. Hala ere, Luis Marianok beti aitortu zuen Carmen bere bizitzako maitasun handia izan zela.

1956an eta “El cantor de Mexico” filmaren grabaketan zehar, adiskidetasun handia sortu zen Marianoren eta Anni Cordyren artean, 50eko hamarkadaren hasieran elkar ezagutu zuten abeslari belgiarrarekin. Lotura berezi honek “Visado para el amor” operetan kartel bera partekatzera eraman zituen, eta Anni Marianoren lagun pribilegiatua bihurtu zen hau hil zen arte.

Irunen, eta duela urte batzuk arte, Hondarribia kalean Luis Marianoren giroa goza zitekeen “el Alambiq”-en. Taberna honetan, beste garai batzuetatik berreskuratua, José Luis Azkuek bere bezeroei pianoan interpretatzen zituen melodiekin gozarazten zien. Instrumentuaren gainean Luis Marianoren argazki handi bat, Sarako bere etxean belar izpi bat mastekatzen, eta hormetan José Luis Marianorekin agertzen zen argazki gehiago.

José Luis Luis Marianoren pianista izan zen eta bere bira ugarietako laguntzaile fidela. Haien topaketa kasualitatea izan zen eta dena Irungo kontzertu batean hasi zen, José Luisek Luis Marianoren pianista gaixotu zena ordezkatu behar izan zuenean. Hemendik aurrera ez zuten gelditu, kontzertu, opereta eta ikuskizunen artean, adiskidetasun handia sortuz. Marianok ez zuen “el Alambiq” ezagutu baina José Luisek lagundu zuen Irunek Luis Mariano hobeto ezagutzen.

Arrangoitzen daude Marianoren gorpuzkiak, baina Irunek, bere jaioterria, bizirik mantenduko du bere oroitzapena bere izena daraman plazan eta berau presiditzen duen bustoarekin.

Ondorengoentzat geratuko da bere ahots nahasezin eta bakarra bere diskoen grabazioetan, eta protagonista izan zen 21 filmetan.